Najnowsze newsy z Archiwistyka.plpl"Inteligentny asystent AI, ktry odpowiada na pytania o Twoje faktury, kontrahentw i dane podatkowe w języku naturalnym. Pytaj o raporty, terminy, statusy - bez szukania po menu." Czat - asystent AI dla KSeF | KSeFGPThttps://www.archiwistyka.pl/artykuly/uslugi_archiwistyczne/3425Tue, 08 Sep 2026 11:19:53Poprosiłem Gemini AI o napisanie krtkiego artykułu na temat nowoczesnej archiwistyki (prompt: Napisz artykuł na jedną stronę o nowoczesnej archiwistyce); poniżej odpowiedź. Będę sukcesywnie zadawać to pytanie kolejnym modelom językowym. Archiwistyka przeszła w ostatnich latach prawdziwą rewolucję. Z dziedziny kojarzonej dotychczas z zakurzonymi piwnicami, regałami pełnymi papierowych teczek i zapachiem startego pergaminu, stała się nowoczesną, cyfrową dyscypliną naukową i administracyjną. Wspłczesne archiwa to dynamiczne centra informacji, w ktrych tradycyjne metody pracy ustępują miejsca zaawansowanym technologiom.Od papieru do bitw era archiwizacji cyfrowejNajwiększą zmianą, z jaką mierzy się wspłczesna archiwistika, jest cyfryzacja zbiorw. Dokumenty powstają dziś w formacie cyfrowym od e-maili i dokumentw tekstowych, po bazy danych, materiały wideo i wpisy w mediach społecznościowych.Pojęcie dokumentu elektronicznego wymusiło na archiwistach zmianę sposobu myślenia. Tradycyjne zabezpieczanie fizycznego nośnika przed wilgocią czy pożarem to za mało. Dziś wyzwaniem jest zapewnienie tzw. cyfrowej długowieczności. Pliki ulegają starzeniu technologicznemu formaty sprzed kilkunastu lat mogą być dziś niemożliwe do odtworzenia. Archiwiści wspłpracują więc z informatykami, dbając o migrację danych, systemy zarządzania dokumentacją (EZD) oraz tworzenie repozytoriw cyfrowych, ktre gwarantują autentyczność i nienaruszalność akt w sieci.Big Data i sztuczna inteligencja w służbie historiiWspłczesne archiwa gromadzą gigantyczne ilości danych. Przeglądanie ich „ręcznie” stało się niemożliwe. Z pomocą przychodzą nowoczesne technologie:Sztuczna inteligencja (AI) i OCR: Zaawansowane algorytmy rozpoznawania pisma (w tym pisma ręcznego sprzed setek lat) pozwalają na błyskawiczne przeszukiwanie tysięcy stron historycznych dokumentw.Metadane: Każdy plik cyfrowy jest odpowiednio „opisany” w systemie, co ułatwia jego błyskawiczne odnalezienie przez badaczy czy obywateli bez konieczności wychodzenia z domu.Geolokalizacja: Archiwalia są powiązane z mapami, co pozwala na tworzenie interaktywnych przestrzeni historycznych użytkownik może zobaczyć, jak wyglądała jego miejscowość dziesiątki lat temu, klikając w konkretny punkt na mapie cyfrowej.Archiwum otwarte dla każdegoKiedyś dostęp do archiww był ograniczony do wąskiego grona historykw i naukowcw pracujących w czytelniach. Nowoczesna archiwistika stawia na dostępność i otwartość.Dzięki internetowym bazom danych i portalom takim jak Szukaj w Archiwach miliony skanw dokumentw, fotografii, map czy nagrań dźwiękowych są dostępne dla każdego za pomocą kilku kliknięć. Archiwa państwowe i samorządowe stają się instytucjami edukacyjnymi i kulturalnymi. Organizują wirtualne wystawy, lekcje historyczne dla szkł, a także angażują społeczności lokalne w projekty typu crowdsourcing np. opisywanie starych fotografii przez internautw, ktrzy mogą rozpoznać na nich swoich przodkw.Nowe wyzwania: Archiwizowanie internetu i prywatnośćNowoczesna doba niesie ze sobą zupełnie nowe problemy etyczne i prawne. Jak archiwizować internet, ktry ciągle się zmienia? Jak zapisywać historię mediw społecznościowych, zanim zostaną skasowane?Dodatkowo, w erze RODO i powszechnej cyfryzacji, archiwista musi balansować między prawem do zapomnienia a potrzebą zachowania dziedzictwa narodowego dla przyszłych pokoleń. Ochrona danych osobowych i prywatności żyjących osb stała się kluczowym elementem pracy z dokumentacją najnowszą.PodsumowanieNowoczesna archiwistika udowadnia, że przeszłość doskonale czuje się w przyszłości. Łącząc tradycyjne zasady dbałości o świadectwa dziejw z najnowocześniejszymi osiągnięciami technologii, archiwa przestały być miejscem, w ktrym dokumenty „umierają” na płkach. Dziś są żywymi centrami wiedzy, ktre budują cyfrową pamięć społeczeństwa.https://www.archiwistyka.pl/artykuly/informatyka_w_archiwum/3424Tue, 08 Sep 2026 11:12:42Jak donosi portal Bydgoszcz.tvp.pl "Wirtualna rzeczywistość, sztuczna inteligencja i zaawansowane systemy elektroniczne na dobre wkraczają do polskiej archiwistyki, a tradycyjny papier powoli odchodzi do lamusa. O tej cyfrowej rewolucji dyskutowali eksperci podczas seminarium „Archiwa w obliczu rewolucji cyfrowej” zorganizowanej na Politechnice Bydgoskiej. [...] " Sztuczna inteligencja zmienia archiwistykę. Cyfrowa rewolucja była tematem seminarium w Bydgoszczyhttps://www.archiwistyka.pl/artykuly/z_kraju/3423Mon, 07 Sep 2026 13:33:16Instrukcja kancelaryjna w praktyce: jak zbudować procedury, ktre naprawdę działają, Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej im. Jerzego Regulskiego, webinarium, 15 września 2026, godz. 10.00 - 14.00, cena 479,00 zł netto/os, (Zgłoszenia prosimy przesyłać do 9 września 2026 r. na adres szkolenia@frdl.org.pl) 1. Instrukcja kancelaryjna jako fundament organizacji pracy.• Co wynika z IK w praktyce?- Jakie obowiązki organizacyjne naprawdę narzuca IK?- Gdzie IK reguluje sposb pracy, a gdzie daje przestrzeń?• Najczęstsze błędy interpretacyjne:- traktowanie IK jako „dokumentu do spełnienia”, a nie do używania,- pomijanie powiązania z JRWA i prowadzeniem spraw.2. Dlaczego IK nie działa w jednostkach?• Formalność vs rzeczywistość:- Rozjazd między zapisami a praktyką.- „Mamy procedury, ale nikt ich nie stosuje”.• Kopiowanie wzorw zamiast budowania procedur:- Zmiana nazw zamiast zmiany sposobu pracy.- Brak dopasowania do struktury i zadań.- Konsekwencje: niespjność, chaos, brak odpowiedzialności.3. Procedury i akty wewnętrzne co jest naprawdę potrzebne.• Minimalny zestaw, ktry musi istnieć:- Procedury wynikające z IK.- Zasady prowadzenia spraw.- Standardy pracy kancelarii i komrek.• Powiązanie z IK i JRWA:- Jak nie tworzyć „rwnoległego świata procedur”.- Spjność dokumentw wewnętrznych.4. Dopasowanie do struktury jednostki.• Duża jednostka vs mała jednostka:- Rżne modele organizacyjne rżne rozwiązania.- Jak nie kopiować rozwiązań „z większych” lub „z innych”?• Jedna komrka wiele zadań vs specjalizacja:- Jak budować procedury w komrkach „od wszystkiego”?- Jak nie tworzyć sprzecznych obiegw?5. Spjność obiegu dokumentw w całej organizacji.• Jeden urząd wsplne zasady:- Co musi być identyczne w całej jednostce?- Standardy, ktrych nie wolno rżnicować.• Jak uniknąć rozbieżności między komrkami?- Gzie powstają konflikty w obiegu?- Jak je eliminować na poziomie procedur?6. Tworzenie procedur, ktre działają.• Jak projektować procedury?- Od rzeczywistej pracy, nie od wzoru.- Prostota vs nadmierna szczegłowość.• Powiązanie z EZD:- Jak procedura przekłada się na pracę w systemie?- Gdzie najczęściej powstaje rozjazd?7. Porządkowanie istniejących rozwiązań.• Co zmienić, co uprościć, co usunąć?- Jak rozpoznać zbędne procedury?- Jak uporządkować to, co już istnieje?• Jak wyjść z chaosu organizacyjnego?- Od czego zacząć?- Jak wprowadzać zmiany bez oporu i dezorganizacji? Instrukcja kancelaryjna w praktycehttps://www.archiwistyka.pl/artykuly/z_kraju/3422Mon, 07 Sep 2026 13:20:30"Jak archiwa mogą wspierać edukację? Skąd czerpać inspiracje do działań edukacyjnych i jak budować wspłpracę między instytucjami zajmującymi się pamięcią i historią? O tych zagadnieniach będziemy rozmawiać podczas VII Forum Edukatorw Archiwalnych, ktre odbędzie się 7 października 2026 roku w Toruniu. Zapisy na wydarzenie są już otwarte.Tegoroczne Forum odbywa się pod hasłem „Archiwa i edukacja: inspiracje, działania, wspłpraca”. W programie znalazły się wykłady, dyskusja panelowa oraz prezentacje dobrych praktyk realizowanych przez archiwa społeczne i państwowe. Spotkanie będzie okazją do wymiany doświadczeń, rozmowy o wyzwaniach związanych z edukacją archiwalną oraz poznania działań prowadzonych przez rżne instytucje i organizacje. W tym roku Forum odbędzie się w przeddzień Jubileuszu 75-lecia archiwistyki na UMK w Toruniu! [...] " Zapisy na VII Forum Edukatorw Archiwalnych | Centrum Archiwistyki Społecznejhttps://www.archiwistyka.pl/artykuly/z_kraju/3421Mon, 07 Sep 2026 11:19:10Takie mamy czasy, że rzeczywistość w głwnej mierze definiuje nam sztuczna inteligencja. Wprawdzie na razie to przede wszystkim czysta statystyka, ale nie wiadomo, co przyniesie przyszłość... Pewny jest przełom na rynku pracy, co zresztą już się dzieje; niektre zawody znikną, co zresztą jest logiczną konsekwencją każdej rewolucji technologicznej, inne ulegną zmianie; na szczęście archiwistw to nie powinno w szczeglny sposb dotknąć Will Archivists be replaced? Natomiast AI już teraz wydatnie pomaga archiwistom w pracy, pojawiły się rwnież specjalnie im dedykowane aplikacje AI Best AI Tools for Archivists (76) — Best of AIhttps://www.archiwistyka.pl/artykuly/informatyka_w_archiwum/3420Tue, 01 Sep 2026 13:16:01